Vandaag honderd jaar geleden werd Jozef Mannaerts geboren. De jonge spriet scoorde honderden goals voor Racing Mechelen, waarmee hij in 1952 vicelandskampioen werd en in 1954 de finale van de Beker van België speelde. Daartussen werd hij ook topschutter in Eerste klasse… al kwam dat wel pas in 2011 aan het licht.

Wie in de jaren ’40 en ’50 de krant las, zal geregeld op de naam van Pieter Jozef Mannaerts (roepnaam ‘Jef’ of ‘Jos’) zijn gestoten. In 1946 tekende hij bij Racing Mechelen, dat een paar jaar later weer naar de hoogste divisie zou promoveren en daar meteen hoge toppen zou scheren. Mede dankzij Mannaerts en zijn vele goals.

Mannaerts werd op 31 mei 1923 geboren in Antwerpen. Hij begon zijn voetbalcarrière bij Verbroedering Geel, maar zijn legerdienst bracht hem uiteindelijk naar Mechelen. Hij kwam terecht bij Racing Mechelen, dat op dat moment op het tweede niveau speelde. Geel kreeg bovenop de transfersom nog een aantal vriendschappelijke wedstrijden, waarvan er een paar uiteindelijk werden afgekocht. Een prima investering van Racing Mechelen, dat in 1948 kampioen werd in Eerste Afdeling A en met Mannaerts de topschutter van de competitie in de rangen had.

In datzelfde jaar 1948 veroverde Mannaerts zijn enige A-cap voor België: op 21 november debuteerde hij in het 1-1-gelijkspel tegen Nederland op de Bosuil. Een nieuwe kans kreeg hij niet bij de nationale ploeg, hoewel hij in de jaren nadien aan de lopende band bleef scoren. Dat deed hij ook in de bekerfinale van 1954, die Racing Mechelen met 3-1 verloor van Standard.

Op zoek naar iets tastbaars

In 2011 maakte Mannaerts plots een comeback in de nationale media. Brian Nackaerts, een supporter van Racing Mechelen die zich veel bezighoudt met de geschiedenis van de club, bezorgde Mannaerts toen de topschutterstitel in Eerste klasse, die decennialang ten onrechte in handen was van Rik Coppens. De eerste Gouden Schoen-winnaar werd weliswaar nationaal topschutter in de seizoenen 1952/53 en 1954/55, maar 1951/52 was blijkbaar het seizoen van Mannaerts.

“Ik dacht destijds zo: Racing Mechelen speelde 32 seizoenen in Eerste klasse. Vier keer eindigden we derde, een keer zelfs vicekampioen. Ik dacht in mezelf: als je zo hoog staat, zijn er vast veel goals gescoord, tenzij je vaak met 1-0 hebt gewonnen. Ik was op zoek naar iets tastbaars, want we hebben wel een bekerfinale gespeeld en we zijn wel vicekampioen geworden, maar daar hangt geen onderscheiding aan vast. Ik wilde in de fouten van het verleden toch eens checken of we in de jaren ’20 en ’30 toch niet mogelijk een topschutter in onze rangen hadden lopen”, vertelt Nackaerts, die tot voor kort ook jeugdbestuurslid was bij Racing Mechelen, aan DFVF.

“Tot mijn verbazing ben ik in de jaren ’50 op iets merkwaardigs gestoten. Via verschillende bronnen vond ik verschillende uitkomsten: bij de ene was Jozef Mannaerts in het seizoen 1951/52 topschutter, bij de andere was het Rik Coppens, nog elders stonden ze gelijk. Komaan, wat is dit, dacht ik. Ik heb een mailtje naar de voetbalbond gestuurd, die hebben dan op hun beurt de vzw Foot 100 gecontacteerd. Op een dag eind 2011 hebben ze me dan een antwoord gestuurd: Rik Coppens was niet langer driemaal, maar tweemaal topschutter van België”.

Aan de bel

“Niet veel later ben ik op bezoek geweest bij Jozef, in de Kadodderstraat in Mechelen. We hebben samen een foto genomen en hebben een korte babbel gehad. Het ontroerde mij om te zien hoe blij die mens nog was met dat nieuws. Ik was dan ook tevreden dat ik dat toch nog gevonden heb voor hem, dat hij op zijn leeftijd toch nog gehuldigd werd”, aldus Nackaerts, die zeker niet te veel pluimen op zijn hoed wil steken.

“Ik heb uiteindelijk niets gedaan, Jozef Mannaerts heeft het gedaan. Ik ben gewoon de persoon die het aan de bel heeft gehangen. Rik Coppens heeft een onderscheiding gekregen die niet te zijner ere is. Die eer kwam Jozef toe, dus heb ik aan de voetbalbond gevraagd om de erelijst aan te passen. Dat hebben ze onmiddellijk gedaan, zonder daarover een punt te maken. Weliswaar in alle discretie, er is nooit veel tamtam rond gemaakt”.

Er kwam wel een minihuldiging in het chalet van Racing Mechelen. Daarop sprak oud-ploegmaat Rik De Saedeleer zich via een videoboodschap lovend uit over Mannaerts. “Alle voorzetten die ik hem gaf sjotte hij toch maar goed binnen”, aldus de latere sportjournalist.

Krachtig in zijn snelheid

Dat brengt ons meteen bij de vraag: wat voor type voetballer was Mannaerts? Nackaerts heeft de Gelenaar nooit zelf zien voetballen, maar door zijn nauwkeurig onderzoek heeft hij zich toch een beetje een beeld kunnen schetsen van de eenmalige Rode Duivel.

“Hij sjotte ze zo vaak binnen dat ik het vermoeden heb dat hij klein, maar heel krachtig in zijn snelheid was, en daardoor ook heel koelbloedig in zijn afwerking. Volgens mij was hij tamelijk explosief”, aldus de Racing Mechelen-adept. Zelf omschreef hij zichzelf in 2011 als “een echte goaltjesdief, en als center-voor een opportunist voor doel”.

Voor de volledigheid: Mannaerts voetbalde na zijn periode bij Racing Mechelen ook nog voor KHO Merchtem, Rapide Wezemaal en FC Melsbroek. Op 22 oktober 2012 overleed hij in Bonheiden op 89-jarige leeftijd.