Werder Bremen versterkte zich in de zomer van 2023 met twee Belgen: Senne Lynen (24), vicekampioen met Union Sint-Gillis in 2022, en Olivier Deman (23), die een dag voor het ingaan van de astronomische zomer van 2023 zijn interlanddebuut maakte. Wordt Werder Bremen het hoogtepunt van hun carrière of slechts een opstapje naar meer? Weiß der Kuckuck! Wij doken ter gelegenheid van de verhuis van Lynen en Deman naar het Weserstadion in de archieven om terug te blikken op de passage van Jelle Van Damme, Kevin De Bruyne en Koen Casteels bij Die Werderaner.
Jelle Van Damme: 10 wedstrijden (2005-2006)
“Het is een ramp, hé, de toestand van Southampton”. Aan het woord bij Sport/Voetbalmagazine in mei 2005: Jelle Van Damme, naar aanleiding van de nakende degradatie van The Saints. “We hebben wel alles in eigen handen, we spelen nog tegen Crystal Palace en Manchester United. Het geloof in de redding is er nog, maar het is vijf voor twaalf”, aldus Van Damme, die in zijn debuutseizoen in de Premier League slechts zes competitiewedstrijden speelde, mede door enkelperikelen.
Op de voorlaatste speeldag was het bijna over tegen Crystal Palace, maar Danny Higginbotham – een van de vele jongeren die ooit door Manchester United aan Antwerp werden uitgeleend – scoorde in de slotfase de 2-2. Het bleek uitstel van executie voor Southampton, want na de 1-2-nederlaag tegen Manchester United op de slotspeeldag zakte de club na 27 jaar uit de Engelse hoogste divisie. Een drama voor Van Damme, die begin mei al tegen Sport/Voetbalmagazine had verteld dat hij het tweede niveau niet zag zitten. “Dat is vechten, het niveau ligt echt veel lager dan de Premier League . Daar pas ik liever voor. Ik moet niet ongerust zijn, want er is interesse van andere teams.”
Anderlecht, polste Het Laatste Nieuws kort na de degradatie? “Die waren vorig jaar geïnteresseerd he”, zei Van Damme niet meteen neen. “Ik wil het niveau halen dat ik twee jaar geleden haalde bij Ajax en bij de nationale ploeg”. De Rode Duivel, die nog drie jaar onder contract lag bij Southampton maar weg mocht om de loonmassa te drukken, werd kort na de degradatie ook aan een gevoelige transfer naar Feyenoord. Lang werd daar niet over gespeculeerd, want al gauw reikte Werder Bremen hem de hand. De landskampioen van 2004, die in zijn postkampioenenjaar derde was geëindigd, zocht een vervanger voor de naar VfB Stuttgart vertrokken Zwitserse linksback Ludovic Magnin en dacht daarbij aan Van Damme.
Van Damme kreeg in de seizoensvoorbereiding volop zijn kans van trainer Thomas Schaaf. Energie Cottbus, Partizan Belgrado, Hansa Rostock of OFI Kreta: geen tegenstander te min om het lastige seizoen bij Southampton door te spoelen. Op de openingsspeeldag van de Bundesliga kreeg toenmalig Duits international Christian Schulz wel de voorkeur tegen Arminia Bielefeld. Iets na het uur liet Schaaf hem bij een 3-2-voorsprong invallen voor Schulz. Werder Bremen won de wedstrijd uiteindelijk met 5-2, met dank aan Miroslav Klose en Ivan Klasnić, die na de invalbeurt van Van Damme elk nog een tweede doelpunt scoorden.
Vier dagen na de seizoensopener tegen Arminia Bielefeld kreeg Van Damme de voorkeur op Schulz in de Champions League-kwalificatiewedstrijd tegen FC Basel. Van Damme startte zo voor het eerst in een paar jaar nog eens naast Petri Pasanen, met wie hij destijds samenspeelde bij Ajax. Het duurde slechts 45 minuten, want bij de rust haalde Schaaf hem er bij een 1-0-achterstand af voor Schulz. Dat was geen slecht idee, want na ruim twintig minuten had Van Damme ‘slechts’ geel gekregen van landgenoot Paul Allaerts na een stevige tackle met beide voeten vooruit.
In augustus 2005 kreeg Van Damme enkel nog een basisplaats tegen… Griekenland. Aimé Antheunis had door het ontbreken van Bart Goor en Koen Daerden nood aan vers bloed op het middenveld, en zo kreeg Van Damme een eerste basisplaats in zeventien maanden bij de nationale ploeg. De flexibiliteit van Van Damme leverde de Rode Duivels geen windeieren op, want de Rode Duivels versloegen de Europese kampioen met 2-0, met dank aan de gebroeders Mpenza die elk op hun beurt de netten deden trillen. Voor Schaaf bleef Van Damme evenwel een linksachter. Dat mogen we toch concluderen uit het feit dat Van Damme tegen SG Wattenscheid 09 (in de beker), VfB Stuttgart en Borussia Dortmund telkens mocht invallen voor Schulz.
Op 20 september 2005 kreeg Van Damme zijn eerste basisplaats in de Bundesliga. Flirtte Van Damme bij zijn basisplaats in Basel nog met rood, dan liet de Oost-Vlaming zich ditmaal positiever opmerken, namelijk met een kopbalgoal die Bremen op voorsprong bracht. Het mocht niet baten, want Borussia Mönchengladbach won uiteindelijk met 2-1, maar Van Damme liet toch een zekere indruk na. Vier dagen later mocht hij tegen Bayer Leverkusen opnieuw starten, en dat terwijl Schulz op de bank zat. Van Damme bleef net als tegen Mönchengladbach een hele wedstrijd tussen de lijnen… en pakte net als in Basel een gele kaart. Dat was helaas niet de reden dat Thomas Schaaf hem aan de kant liet in de Champions League-groepswedstrijd tegen Panathinaikos drie dagen later: tijdens de interlandbreak kwam uit dat met een scheurtje en een hernia op het lieskanaal kampte. Op 10 oktober 2005, de dag van zijn 22e verjaardag, liet Van Damme zich opereren. Op aanraden van collega-international Wesley Sonck, die hetzelfde meemaakte.
Zonder Van Damme bleef Werder Bremen in de top drie van de Bundesliga kamperen en overwinterde de club in de Champions League. Met dank aan de vele goals van vedetten als Miroslav Klose, Ivan Klasnić en Johan Micoud, maar ook Tim Borowski en Nelson Valdez. Intussen verliep de revalidatie van de Rode Duivel prima: midden november kon hij weer lopen op de band. Van Damme kon wel niet onder stoelen of banken steken dat hij last had van heimwee, iets wat hij een paar weken later al weer wat ontkrachtte.
Volgt er na een lange revalidatie vaak een mooi verhaal, dan was dat toch niet het geval voor Van Damme bij Bremen. Eind januari 2006, een maand voor de dubbele Champions League-confrontatie tegen Juventus, Veel kwam de linksback dan ook niet meer aan spelen toe in Duitsland. Op 4 februari 2006 speelde hij nog 90 minuten mee in de 4-2-zege tegen het Mainz van Jürgen Klopp, op de twee laatste speeldagen mocht hij invallen tegen 1.FC Köln en Hamburger SV. Zijn afscheid van het Weserstadion was nog noemenswaardig: in de 6-0-zege tegen Köln mocht hij in de 73e minuut invallen voor… Christian Schulz. Een week later mocht hij in Hamburg slechts in de blessuretijd invallen. Net genoeg tijd om het Duitse publiek uit te wuiven. Op dat moment had Anderlecht zijn hand al uitgestoken naar Van Damme, die afscheid nam van de Bundesliga met de titel van vicekampioen. Al was zijn aandeel daarin kleiner dan hij vooraf had gehoopt.
Kevin De Bruyne: 34 wedstrijden (2012-2013)
Op 31 januari 2012 versierde Kevin De Bruyne zijn transfer naar Chelsea, dat negen miljoen euro neertelde voor de toenmalige speler van KRC Genk. The Blues lieten hem evenwel het seizoen uitdoen in Genk. In juli 2012 was het dan eindelijk zover: de Drongenaar mocht zich gaan aanmelden bij de Londenaars, die twee maanden eerder voor het eerst de Champions League hadden gewonnen. “Nerveus? Maar nee, het is een dag als een andere. Ik ben ook een voetballer. Ik ben nu één van hen”, liet De Bruyne optekenen bij de Belgische pers die naar Wimbledon was afgereisd om zijn eerste dagen in Engeland van dichtbij te volgen. Lang bleef De Bruyne niet in Engeland, want de USA Summer Tour stond op het programma. Dat De Bruyne het rugnummer 14 kreeg, leek er even op te wijzen dat Chelsea meer in hem zag dan het zoveelste potentiële uitleenmateriaal. Schijn bedriegt echter, want op 31 juli 2012 bereike Chelsea een akkoord met Werder Bremen over een uitleenbeurt van een jaar.
Werder Bremen, dat in het seizoen 2011/12 negende was geëindigd in de Bundesliga, versterkte zich in de zomer van 2012 ook met de Nederlander Eljero Elia, EK 2012-revelatie Theodor Gebre Selassie en… Joseph Akpala. Ook jongens als Marko Arnautovic, Niclas Füllkrug en Sokratis Papastathopoulos deelden dat seizoen de kleedkamer met De Bruyne, die bij zijn officieuze debuut meteen succesvol was in een wedstrijd tegen Bayern München naar aanleiding van het 125-jarig bestaan van Hamburg SV: in de strafschoppenreeks, die er kwam als gevolg van het 2-2-gelijkspel, zette De Bruyne de beslissende elfmeter om, waardoor Werder Bremen doorstootte naar de finale tegen Borussia Dortmund. Werder Bremen won het vriendschappelijke toernooi uiteindelijk nadat het in de finale opnieuw een strafschoppenserie won.
De toon was gezet, zeker na de symbolische 4-2-oefenzege van de Rode Duivels tegen Nederland op 15 augustus 2012, waarin De Bruyne vlak na de 1-2 van Klaas-Jan Huntelaar inviel voor Kevin Mirallas. Vier dagen later liep hij in Duitsland wel meteen een kater op: in de DFB-Pokal overleefde Werder Bremen de confrontatie met SC Preußen Münster niet. Na verlengingen werd het 4-2 voor de derdeklasser, ondanks een assist van De Bruyne vlak voor de rust van de reguliere speeltijd. Ook in de Bundesliga verliep het seizoensbegin ook niet rimpelloos: na vijf speeldagen had Werder Bremen nog maar twee keer gewonnen. Ondanks de 2-2 van De Bruyne in Hannover met nog een kwartier te gaan – Bremen verloor met 3-2. Ondanks zijn openingsgoal in het 2-2-gelijkspel tegen VfB Stuttgart.
Het seizoen 2012/13 van De Bruyne ging vooral toch de geschiedenis in als het seizoen waarin de Drongenaar zijn grote doorbraak beleefde bij de Rode Duivels: de 0-3-zege in Servië op 12 oktober 2012, waarin De Bruyne goed was voor een goal en een assist, was nog maar zijn tweede basisplaats bij de nationale ploeg, zijn eerste sinds zijn debuutinterland in Finland. Vier dagen daarna leverde hij in de 2-0-zege tegen Schotland de assist af voor de late openingsgoal van Christian Benteke. Wanneer u dit leest, voelt u waarschijnlijk het optimisme terug dat destijds hoe langer hoe meer de kop opstak – het WK in Brazilië zou het eerste eindtoernooi in twaalf jaar zijn voor de nationale ploeg. De Bruyne was in die periode trouwens nog op zoek naar zijn beste positie. “Ik ben bij de nationale ploeg meer als een nummer acht ingevallen. Misschien is dat wel mijn beste positie, denk ik nu. Niet zozeer de tien, omdat dat te hoog is, en ook niet de zes omdat ik defensief iets te kort kom. Ergens ertussen dus. Daar kan ik de ploeg wel iets bijbrengen, denk ik”, refereerde De Bruyne naar het eerste tweeluik van de desbetreffende WK-kwalificatiecampagne, waarin België 4 op 6 pakte tegen Wales en Kroatië.
En hoe zat het ondertussen in Duitsland? Daar ervaarde De Bruyne het voetbal kennelijk voor het eerst als een job. “Dat mag het voor mij niet worden. Ik voetbal omdat ik graag voetbal en niet omdat ik moet voetballen. Geld verdienen en aandacht krijgen is leuk en belangrijk, maar niet het hoofddoel waarvoor mensen zouden moeten voetballen. Ik merk toch een groot verschil tussen de buitenlanders en Duitsers op training. De buitenlanders gaan sneller lachen met elkaar”, aldus De Bruyne, die destijds moest wennen aan de strikte Duitse mentaliteit. “Veel tactiek en praten, terwijl ik net van een korte, directe uitleg hou en dan voetballen”. Trainer Thomas Schaaf merkte trouwens ook al snel op dat De Bruyne bij een foute pass nog wat het kopje liet hangen. De clubman, die sinds 1999 in de dug-out van Werder Bremen zat als hoofdtrainer, nam de bluts met de buil. “Ik geloof dat Kevin zeer geëngageerd en geconcentreerd is. Maar die ‘losse aard’ hoort bij hem”. “Kevin is een talent die het vooral moet hebben van zijn speelse bevliegingen. Ik denk niet dat het de bedoeling is van Werder om hem aan banden te leggen”, zag Nico Van Kerckhoven, die jarenlang in de Bundesliga speelde met Schalke 04 en Borussia Mönchengladbach, het even later dan weer als buitenstaander.
Ondanks de extrasportieve kwesties – er was ook het slecht vertaalde interview in het Duitse dagblad Bild, dat verkeerdelijk uitpakte met de informatie dat De Bruyne niet gelukkig was bij Bremen – deed de Rode Duivel het in zijn eerste seizoen in de Bundesliga helemaal niet slecht. Eind september maakte De Bruyne deel uit van het elftal van ‘toptransfers’ dat Bild publiceerde, met als commentaar het feit dat hij schwung bracht in de aanval van Werder. Toen de winterstop aanbrak, had De Bruyne vier goals en vijf assists achter zijn naam staan. Wolfsburg en Schalke 04 lieten al vroeg hun interesse blijken, De Bruyne counterde door te zeggen dat hij een extra jaar bij Werder Bremen niet uitsloot. Ondanks de sportieve malaise, want Werder Bremen kende dat seizoen geen grand cru-jaar: na de 0-1-nederlaag tegen Augsburg op 2 maart, de derde opeenvolgende competitienederlaag al, was Werder Bremen afgezakt naar een troosteloze dertiende plek in het klassement.
Het hoeft dan eigenlijk ook niet te verbazen dat De Bruyne begin april 2013 zijn afscheid aankondigde bij Werder Bremen. “Chelsea wil me op een hoger niveau zien spelen”. Logisch, gezien de vrije val van Werder Bremen, dat in de zes seizoenen na de laatste landstitel in 2004 slechts één keer buiten de top drie was geëindigd maar daarna respectievelijk dertiende en negende eindigde. Met De Bruyne in de selectie eindigden Die Grün-Weißen in het seizoen 2012/13 zelfs slechts veertiende, met slechts drie punten meer dan barragist Hoffenheim. Aan De Bruyne zal het niet gelegen hebben, want met tien goals en tien assists had hij dat seizoen de beste statistieken van het team. Met vier goals in de laatste drie competitiewedstrijden werd De Bruyne hoogstpersoonlijk verantwoordelijk geacht voor de redding van Bremen.
Borussia Dortmund en Bayer Leverkusen lieten na de aankondiging van zijn afscheid meteen hun interesse blijken in De Bruyne, die in de Bundesliga enorme fysieke stappen had gezet. De rest van het verhaal kent u echter: na zes maanden proberen bij Chelsea haalde VfL Wolfsburg hem in januari 2014 definitief terug naar de Bundesliga, waarna Manchester City in augustus 2015 van hem de duurste Belgische voetballer ooit maakte. Op 10 juni 2023, tien jaar en bijna een maand na die verlossende 1-1 tegen Eintracht Frankfurt die Werder Bremen in de Bundesliga hield, mocht De Bruyne de Champions League bijschrijven op zijn palmares.
Koen Casteels: 7 wedstrijden (2015)
Het seizoen 2023/24 was nog maar nauwelijks afgetrapt in Duitsland toen bekendraakte dat Koen Casteels aan zijn laatste seizoen bij VfL Wolfsburg begonnen was. Wanneer de 31-jarige doelman op het einde van het seizoen de deur van de Volkswagen Arena achter zich dicht zal trekken, zal hij negen seizoenen lang het doel van Die Wölfe verdedigd hebben. Dat is nog niet zo lang dan dat hij in Duitsland speelt: in 2011 plukte TSG Hoffenheim de toenmalige tiener weg bij kersvers landskampioen KRC Genk. Tussen beide passages speelde Casteels ook een half seizoen bij Werder Bremen. Hoe zat dat nu ook weer?
Had Casteels in de zomer van 2011 iets langer gewacht, dan was hij waarschijnlijk eerste doelman van KRC Genk geworden. Het leek toen immers onvermijdelijk dat Thibaut Courtois een transfer hogerop zou versieren, wat uiteindelijk ook gebeurde. Casteels, van wie gezegd wordt dat hij bij de jeugd vaak als nóg straffer dan Courtois werd aanzien, had dan zijn plaats kunnen innemen. Zo ver kwam het evenwel niet, want Casteels was al bezig met zijn transfer naar Duitsland toen Courtois zijn handtekening zette bij Chelsea (en Atlético Madrid).
In zijn debuutseizoen in Duitsland kwam Casteels enkel in actie voor het tweede elftal van Hoffenheim in de Regionalliga Südwest. Pas op 23 september 2012 maakte hij zijn officiële debuut in het eerste elftal van de club, die voor de competitiewedstrijd tegen Hannover 96 niet kon rekenen op de geblesseerde Tim Wiese, die in 2012 was overgekomen van… Werder Bremen. Na vier competitiewedstrijden op rij, waarin Hoffenheim enkel van Bayern München verloor, moest Casteels vijf weken op rij toekijken hoe Wiese weer in doel stond. Daarna was het weer aan Casteels. Noodgedwongen door de blessure van Wiese, maar ook niet. “Ook zonder die blessure had hij niet meer gespeeld. Casteels past beter bij dit elftal. De samenwerking verloopt gewoon vlotter. Als Casteels het goed doet, zie ik geen reden om hem uit doel te zetten”, quootte Het Laatste Nieuws toenmalig Hoffenheim-trainer Markus Babbel in november 2012. Club Brugge, dat toen aan Casteels dacht als mogelijke versterking, kon zijn dromen meteen opbergen.
Wiese kwam in het seizoen 2012/13 toch nog wat aan spelen toe, maar uiteindelijk groeide Casteels mettertijd toch uit tot de eerste doelman van Hoffenheim. Slechts af en toe verdween hij naar het achterplan: kort na zijn contractverlenging in november 2013 moest hij even bankzitten na een zware flater tegen… Werder Bremen, en later in het seizoen 2013/14 was er natuurlijk de scheenbeenblessure die hem zijn deelname aan het WK 2014 kostte. Zijn noodlottige wedstijd tegen Hertha BSC op 6 april 2014 was meteen ook zijn laatste officiële wedstrijd in het shirt van Hoffenheim.
In januari 2015 ondertekende de dan 22-jarige Casteels een contract tot 2018 bij Wolfsburg, dat hem meteen voor een half seizoen uitleende aan Werder Bremen. Daar stond hij aanvankelijk in de schaduw van Raphael Wolf, iets waar toenmalig Werder Bremen-trainer Viktor Skripnik overigens voor gewaarschuwd had. “Ik ben niet op zoek naar een nieuwe nummer 1. Raphael Wolf is mijn nummer 1. Wie er ook bij komt, hij wordt nummer 2, 3 of 4”, liet de Oekraïner destijds optekenen. Geen loze woorden: in de eerste tien competitiewedstrijden na de komst van Casteels was het inderdaad Wolf die in doel stond. Casteels zat op de bank en keek ernaar… met een gebroken neus.
Zijn eerste officiële wedstrijd onder de lat bij Werder Bremen, op 4 maart 2015, werd geen succes: Bremen verloor met 3-1 van derdeklasser Arminia Bielefeld. Zijn competitiedebuut voor Die Grün-Weißen liep beter af: het werd 1-0 tegen Hamburger SV, dat toen al op de sukkel was. Casteels kreeg zijn kans omdat er meer en meer twijfels groeiden over Wolf. “”In ons puntenklassement staat hij allerlaatste van onze doelmannen, na zeker vijf tot zes vreemde ingrepen. Doordat hij heel onoordeelkundig uitkwam, verloor Werder Bremen met 3-2 bij VfB Stuttgart. Wolf is heel overtuigd van zichzelf, maar zorgde er ondertussen wel voor dat Bremen zit opgescheept met een keeperstheater”, liet journalist Hans-Günther Klemm van sporttijdschrift Kicker zich uit over de keeperssituatie.
Ook in de vijf laatste competitiewedstrijden bleef Casteels in doel staan. Werder Bremen, dat in december nog op een degradatieplaat stond, flirtte op een paar speeldagen van het einde zowaar nog met de Europese plaatsen, maar op de twee laatste speeldagen pakte de club nog 0 op 6, met een tiende plaats in het eindklassement als gevolg. De opdracht van Casteels in het Weserstadion zat er daarmee op. Het bleek een mooie opwarmer, want in het seizoen 2015/16 stond hij op de openingsspeeldag meteen onder de lat bij Wolfsburg.
