Met een 3-2-zege tegen Barnsley FC vezekerde Portsmouth FC zich dinsdag van promotie naar de Championship. De club speelde de voorbije twaalf seizoenen in de League One of League Two, maar mag volgend seizoen dus opnieuw op het tweede niveau spelen. Pompey kende in het eerste decennium van deze eeuw hoge pieken, vervolgens kwamen de diepe dalen. Met een prachtig verhaal staan ze nu terug in de Championship.
Zoals veel Engelse clubs sleept Portsmouth FC een pak traditie met zich mee. Een belangrijk punt op de tijdlijn was het jaar 1939, toen Pompey zijn eerste FA Cup won na verloren finales in 1929 en 1934. De Tweede Wereldoorlog kon de club niet kelderen, want in 1949 werd de club voor het eerst landskampioen en in 1950 verlengde de club zelfs zijn landstitel. Dat belette evenwel niet dat Portsmouth in 1959 naar de Second Division degradeerde en in 1961 zelfs doorzakte naar de Third Division. Daar werd de club meteen kampioen, maar op de terugkeer naar de elie was het lang wachten. De club speelde van 1962 tot 1976 in de Second Division en… zakte vervolgens weer. Tussen 1978 en 1980 vertoefde de club zelfs op het vierde niveau.
Toen de bodem bereikt was, stootte de club uit de havenstad zich af richting de top. Na drie jaar in de Third Division (1980-1983) en vier jaar in de Second Division (1983-1987) speelde Portsmouth na 28 jaar weer mee met de grote jongens, al duurde het wel maar één seizoen. Pompey bracht de vier laatste seizoenen voor de grote competitiehervorming van 1992 door in de Second Division en moest tot 2003 wachten om eindelijk eens in die befaamde Premier League te mogen aantreden.
Bovenste tabelhelft
Het was het wachten wel waard, want Portsmouth werd een blijver. Onder leiding van promotiecoach Harry Redknapp slaagde Pompey er in zijn debuutseizoen al bij al makkelijk in om zich te handhaven. mede dankzij de goals van Yakubu Ayegbeni en Teddy Sheringham. Behoorden dat seizoen ook tot de selectie: de Rus Alexey Smertin en de Kroaat Ivica Mornar (ex-Standard en -Anderlecht). In de twee seizoenen daarop was de marge kleiner: de club eindigde respectievelijk zes en vier punten boven de degradatiestreep.
In het seizoen 2006/07 eindigde de club voor het eerst in de bovenste tabelhelft: met dank aan zeges tegen onder andere Manchester United en Liverpool eindigde Portsmouth onder leiding van de teruggekeerde Harry Redknapp negende. Een jaar later eindigde de club nog een positie hoger en won het zijn tweede FA Cup. In de finale tegen Cardiff City speelden onder andere David James, Sol Campbell, Lassana Diarra, Niko Kranjčar, Nwankwo Kanu, Papa Bouba Diop en Milan Baroš mee.
Eigenaarswissels
Om het UEFA Cup-avontuur aan te vatten, trok de club in de zomer van 2008 onder andere Peter Crouch, Ben Sahar, Theofanis Gekas en Angelos Basinas aan. De club zette in 2008 ook een samenwerking met Zulte Waregem op, wat de uitleenbeurt van onder andere Khaleem Hyland en Andréa Mbuyi-Mutombo aan Essevee opleverde. De club plukte in de winter van 2010 de Portugese Ricardo Rocha weg bij Standard, maar het had de samenwerking met Zulte Waregem weliswaar niet nodig om hem op het spoor te komen: Rocha had voor zijn passage op Sclessin al bij Tottenham gespeeld. Ook Aaron Mokoena (Blackburn Rovers), Aruna Dindane (RC Lens) en Anthony Vanden Borre (Genoa CFC) waren al een tijdje uit België vertrokken toen ze neerstreken op Fratton Park.
Aruna Dindane werd viceclubtopschutter in een knotsgek seizoen 2009/10, waarin Portsmouth laatste eindigde in de Premier League en voor de tweede keer in drie seizoenen de finale van de FA Cup-haalde. Ditmaal trok Pompey aan het kortste eind: Chelsea won met 1-0 dankzij een goal van Didier Drogba. Bij een degradatieseizoen denken we waarschijnlijk vooral aan veel trainerswissels, maar Portsmouth wisselde in die tijd vooral vaak van eigenaar – van de Russische Israëliër Alexandre naar Sulaiman al-Fahim uit Dubai over de Saoediër Ali al-Faraj tot Balram Chainrai uit Hongkong. De rode draad in het verhaal: schulden, onbetaalde lonen en puntenaftrek. In het seizoen 2011/12 zorgde de puntenaftrek van tien punten ervoor dat de club naar de League One zakte. De club die zich op die manier toch van het behoud kon verzekeren? Ach, u raadt het al… Barnsley FC.
Fan owned
De club uit de havenstad zakte dieper en dieper weg. In het seizoen 2012/13 eindigde de club allerlaatste en zou de club zelfs zonder de tien afgetrokken punten gezakt zijn. De club stond in het seizoen 2013/14 dichter bij de National League dan bij de League One, want pas op het einde van het seizoen kon Portsmouth zich definitief wegrukken van de degradatieplaatsen van de League Two. Vanaf dan gebeurde alles wel ‘ambachtelijk’, want in 2013 werd Portsmouth een fan-owned club. Mede dankzij de Pompey Supporters Trust, een verzameling supporters die hun spaarcenten bijeenschraapten. Met succes, want op 29 september 2014 volgde de historische mededeling dat Portsmouth schuldenvrij was. Straf, als je weet dat d schuldenlast een paar jaar eerder nog 135 miljoen Britse pond bedroeg.
De weg naar boven kon weer beginnen. Gestaag, met jeugdspelers zoals huidig Brighton-speler Adam Webster. Na een zestiende plaats in het seizoen 2014/15 – weliswaar op 22 clubs – ging Pompey bovenin meedraaien. In het seizoen 2015/16 eindigde de club zesde, maar was Plymouth Argyle te sterk in de play-offs. Dan maar kampioen worden, dacht de club vast, wat ook gebeurde in het seizoen nadien. Het jaar 2017 was ook het jaar dat Michael Eisner, voormalig CEO van The Walt Disney Company, de nieuwe eigenaar werd.
Vervloekte play-offs
Onder Eisner geen sprookje van een club die in drie jaar tijd van de League Two weer naar de Premier League promoveerde. Er werd gebroken met het spilzuchtige verleden, Eisner maakte financiële beloftes die vooralsnog nog steeds worden nagekomen. In het eerste seizoen onder leiding van de Amerikaan eindigde Portsmouth op vijf punten van een play-offplaats, in het seizoen daarop moest Pompey in de play-offs zijn meerdere erkennen in Sunderland. Ook in het abrupt ondebroken seizoen 2019/20 liep het mis in de halve finale van de play-offs, ditmaal tegen Oxford United. In het seizoen 2020/21 eindigde Portsmouth op twee punten van de play-offs.
De voorbije twee seizoenen speelde Portsmouth minder een rol van betekenis: de club eindigde op respectievelijk tien en zeven punten van de play-offs. Wat zullen ze die play-offs vervloekt hebben op Fratton Park. Onder leiding van de jonge coach John Mousinho, die in januari 2023 aantrad bij Portsmouth, werd de club in het seizoen 2023/24 dan maar kampioen in de League One. En of dat gevierd werd in de stad van Charles Dickens.
