In een gezamenlijk statement donderdagmiddag op de FIFA-website verklaren de internationale voetbalbond en de zes continentale confederaties (AFC, CAF, Concacaf, CONMEBOL, OFC en UEFA) dat het spelers uit een ‘Super League’ zou verbannen van internationale toernooien. Dit doet het in de nasleep van de steeds concreter wordende plannen voor een Europese ‘Super League’.

“Alle clubs of spelers betrokken in zulke competities zullen bijgevolg niet mogen deelnemen in competities georganiseerd door FIFA of hun respectievelijke confederatie”, laat FIFA donderdagmiddag weten op haar website. Zo reageren alle vooraanstaande internationale voetbalbonden op de berichten van de afgelopen maanden die een gesloten Europese Super League steeds concreter maken. Hierin zouden een reeks Europese eliteclubs mikken op een competitie die veel lucratiever is dan hun landelijke competitie.

Op 27 oktober vorig jaar verklaarde uitredend Barcelona-voorzitter Josep Bartomeu nog dat de club in zo’n competitie zou stappen. Het zou ‘financiële duurzaamheid’ garanderen voor de Catalaanse club. De plannen die toen op tafel lagen waren nog niet geratificeerd en moesten nog goedgekeurd worden op een ledenvergadering. Als dit doorgaat, zou FIFA onder andere Barcelona-spelers willen weigeren om deel te nemen aan het WK, en zou UEFA de club weigeren in de Champions League. Mocht iets dergelijks zich voordoen in Zuid-Amerika, zouden, pak ‘m beet, Santos en Boca Juniors tot de Copa America of de Copa Libertadores worden geweigerd.

“De universele principes van sportieve verdiensten, solidariteit, promotie en degradatie, en subsidiariteit vormen de basis van de voetbalpiramide dat het globale succes van de sport verzekert en is ingebakken in de statuten van FIFA en de confederaties. Het voetbal heeft een lange en succesvolle geschiedenis dankzij deze principes. Deelnames aan globale en continentale competities moeten worden verdiend op het veld”, concludeert het statement, ondertekend door Gianni Infantino (FIFA-president), Sjeik Salman bin Ebrahim Al Khalifa (AFC-president), Constant Omari (waarnemend voorzitter CAF), Vittorio Montagliani (Concacaf-voorzitter), Lambert Maltock (OFC-voorzitter) en Aleksander Ceferin (UEFA-voorzitter).

Hoe belangrijk is dit statement?

Dit idee hangt al in de lucht sinds de jaren ’80, maar werd nooit zo concreet als in 2020. De UEFA wordt vaak bekritiseerd dat het steeds meer geld naar de eliteclubs schuift via de Champions League, maar deze toegiften dienden doorgaans ook om de vorming van een dergelijke ‘Super League’ tegen te gaan. Na de verklaring van Bartomeu in oktober lijkt die nu concreter dan ooit tevoren, ook al verklaarde Bayern München-voorzitter Karl-Heinz Rummenigge nog dat hij zo’n uitnodiging zou afwijzen. Een complete consensus is er dus nog niet.

Hoeveel geld is genoeg? De mediarechten van de Premier League voor de cyclus 2019-2022 zijn meer dan 4,55 miljard pond waard. Hiermee doet het met voorsprong beter dan de vier andere Europese topcompetities. Dit bedrag moet dus ruim overschreden worden om een dergelijke gesloten competitie aantrekkelijk te maken voor Engelse clubs. Sky Sports berichtte in oktober al dat er zo’n zes miljard euro is ingepland. Hiermee willen de Italiaanse, Spaanse, Franse en Duitse eliteclubs het financiële gat dichten. “Voor hen is een Europese Super League het beste, wat de Premier League in essentie zou vernietigen”, denkt Arsène Wenger er het zijne van.

Nooit eerder uitten de voetbalbonden zich zo gekant tegen het concept van een supercompetitie. Op zich is het statement opzienbarend, maar voor geld danst de beer. Zo’n Super League werd vaak als dreigement gezien telkens er een nieuwe Champions League-cyclus aankomt waar UEFA dan meer geld toebedeelt aan de dreigende clubs. Wat is dit statement dan waard? In de beginjaren zal het wellicht een impact hebben.

Welke speler of club wil nu een deelname aan internationale toernooien missen? De waarheid is dat als er ooit een zodanig aanlokkelijk bod komt gepaard met een niet te weigeren mediadeal, dat deze ook effectief niet zal worden geweigerd. Als de spelers van onder andere Juventus, Manchester United of Real Madrid niet aanwezig zijn op die tornooien, verlaagt het sportieve niveau vanzelfsprekend, wat tot minder kijkers en inkomsten voor de bonden leidt.