Luxemburg is op voetbalgebied een dwerg. De Nationaldivisioun, de hoogste klasse van het land, spreekt buiten de landsgrenzen niet echt tot de verbeelding. Logisch, want met uitzondering van F91 Dudelange doen Luxemburgse clubs buiten de eigen landsgrenzen zelden tot nooit van zich spreken. Voor de voetbalpurist herbergt het voetballandschap van het Groothertogdom desalniettemin een paar echte juweeltjes. Jeunesse d’Esch bijvoorbeeld. Misschien wel de enige echte traditieclub van het land. Een goede reden voor DFVF om de club eens nader onder de loep te nemen.

Jeunesse d’Esch werd in 1907 opgericht in Esch-sur-Alzette, een industriestadje in het zuidwesten van Luxemburg. Vooral bekend om de staal- en mijnbouw rondom de Gaalgebierg. Net als in andere West-Europese landen waren de mijnwerkers veelal arbeidsmigranten. In Esch-sur-Alzette bestond een behoorlijk grote Italiaanse gemeenschap en volgens de overlevering zaten daartussen veel supporters van Juventus, toen al een topclub in Italië. De naam van de nieuwe club zou dan ook een verwijzing zijn naar de clubnaam van La Vecchia Signora: Jeunesse, jeugd, als in Juventude. Ook de clubkleuren zijn identiek. Wellicht niet geheel toevallig heeft de stad Esch-sur-Alzette een stedenband met Turijn.

Jeunesse d’Esch is onlosmakelijk verbonden met de mijnbouw. De club speelt zijn thuiswedstrijden in het Stade de la Frontière, op zijn Luxemburgs: Stade Op der Grenz. Het onderkomen ligt, zoals de naam al duidelijk maakt, in een volksbuurt niet ver van de Franse grens en biedt plaats aan zo’n 5000 toeschouwers. De oude mijnwerkershuisjes liggen tegen het stadionnetje aan. De inmiddels gesloten ijzerertsmijn ligt slechts op een steenworp afstand. De straatnamen Rue des Mines en Rue Jean-Pierre Bausch (een oud-mijnwerker en politicus) zijn duidelijke verwijzingen naar het mijnverleden.

De thuismatchen van de club worden naar Luxemburgse maatstaven goed bezocht. Jeunesse is veruit de populairste club van het land. Met achtentwintig landstitels is Jeunesse d’Esch bovendien de recordkampioen. Het laatste landskampioenschap dateert echter alweer van zo’n tien jaar geleden.

De club won ook dertien keer de Coupe de Luxembourg, de nationale beker, voor het laatst in 2013. Sindsdien won Jeunesse geen enkel prijs meer. De club is min of meer verworden tot een subtopper. Het vorige seizoen werd dan wel weer afgesloten op een derde plaats, weliswaar op ruime afstand van kampioen F91 Dudelange, maar met slechts twee puntjes achterstand op stadgenoot en aartsrivaal Fola Esch.

ERELIJST JEUNESSE D’ESCHLandstitels (28): 1921, 1937, 1951, 1954, 1958, 1959, 1960, 1963, 1967, 1968, 1970, 1973, 1974, 1975 , 1976, 1977, 1980, 1983, 1985, 1987, 1988, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2004, 2010. Winnaar Beker van Luxemburg (13): 1935 1937, 1946, 1954, 1973, 1974, 1976, 1981, 1988, 1997, 1999, 2000, 2013. Verliezend bekerfinalist (11): 1922, 1927, 1965, 1966, 1971, 1985, 1991, 1995, 1996, 2006, 2012

Zelfs in het kneuterige Luxemburgse voetbal regeert de macht van het geld. De hegemonie van volksclub Jeunesse is het laatste decennium doorbroken door twee clubs met een steenrijke eigenaar. Door de financiële injecties van Flavio Becca (tevens eigenaar van Virton) is regerend kampioen Dudelange de laatste jaren schier onaantastbaar. Sinds de laatste landstitel van Jeunesse d’Esch, in 2010, rijgt Dudelange de landstitels aaneen. Alleen in 2013 en 2015 moest het Fola Esch voor zich dulden. De “aartsvijand” van Jeunesse eindigde de laatste zeven jaar steevast in de top drie en is, ook al gedreven door een kapitaalkrachtige eigenaar, al jaren veel succesvoller dan de Oude Dame van Op der Grenz.

Tot grote ergernis van alles en iedereen bij Jeunesse d’Esch. Zakenclub Fola is namelijk alles wat arbeidersclub Jeunesse niet wil zijn. Daar waar de spelers van Traditionsverein Jeunesse naast het voetbal nog gewoon een baan hebben of een studie volgen, zijn de meeste spelers van het rijkere Fola full-prof. Jeunesse is een echte volksclub. Het heeft, voor Luxemburgse begrippen, een vrij fanatieke en trouwe aanhang en zelfs een echte harde kern (Grenz United). Fola, de oudste club van het land, heeft wel geld, maar geen publiek. De clubs uit Esch zijn twee echte tegenpolen. In de jaren negentig was er even sprake van een fusie tussen de twee aartsrivalen, maar tot grote vreugde van beide kampen, is dat er nooit van gekomen.

De derby d’Esch trekt jaarlijks heel wat groundhoppers naar Le Grand Duché. Vooral als deze wordt gespeeld in het knusse Stade de la Frontière. De laatste jaren is Jeunesse veelal de underdog, hetgeen de club de symphatie oplevert van de meerderheid van de voetbalcultuursnuivers.

Portugese invloeden in het Luxemburgse voetbal. Daar waar de fans van Jeunesse d’Esch koketteren met hun Italiaanse roots, bestaan er in het Groothertogdom ook een aantal clubs die overduidelijk van Portugese komaf zijn. In Luxemburg wonen veel immigranten, aanvankelijk vooral gelokt door het werk in de staalindustrie en later door de financiële sector. Veel arbeidsmigranten komen uit Zuid-Europa en dan met name uit Portugal. De Portugezen vormen verreweg de grootste groep allochtonen in het land, zo’n 17%. Dat is ook te merken in het voetbal. Het Luxemburgse nationale elftal herbergt met internationals als Leandro Barreiro, Daniël da Mota en Gerson Rodrigues verschillende spelers met Portugese roots. Er bestaan zelfs clubs met een overduidelijke verwijzing naar Portugal. RM Hamm Benfica, spelend in de Ëirepromotioun (tweede klasse) en F.C. AS Luxembourg-Porto dat uitkomt op het derde niveau (1. Divisioun).

De fans van Jeunesse moeten voor wat betreft hun successen vooral teren op het verleden. Vooral in de jaren zestig, zeventig en tachtig van de vorige eeuw grossierde de ploeg in landstitels. Daardoor mocht de club, voordat de UEFA de onzalige Champions- en Europa League bedacht, het in Europees verband regelmatig opnemen tegen de top van Europa. Real Madrid, Panathinaikos, Celtic, Bayern München, ze kwamen allemaal voorbij. AA Gent is overigens de enige Belgische opponent die de club ooit tegenkwam in Europa. In 1987 hadden de Buffalo’s grote moeite met de amateurs uit Esch-sur-Alzette. Over twee duels werd het ternauwernood 3-2 (2-1 en 1-1).

Tegen het grote Liverpool, destijds bekerhouder in de UEFA-Cup, werd in het seizoen 1973/1974 in een heroïsch duel met 1-1 gelijkgespeeld. Voor de vele fans met Italiaanse wortels is echter niet deze stunt hét hoogtepunt in de clubgeschiedenis, maar het dubbele treffen met Juventus in de jaren tachtig.

In 1985 stonden het grote Juve en dreumes Jeunesse tegenover elkaar in de eerste ronde van de Europa Cup I. David tegen Goliath. Duurbetaalde profs tegen de plaatselijke beenhouwer, postbezorger of bankbediende. Juventus werd destijds getraind door Giovanni Trapattoni en had mannen als Gaetano Scirea, Michael Laudrup, Michel Platini en Aldo Serena in de gelederen. Vanwege de grote publieke belangstelling moest er uitgeweken worden naar het nationale stadion Josy Barthel in Luxemburg. De huid werd duur verkocht. Tien minuten voor tijd stond het nog “slechts” 0-3, onder meer door een eigen doelpunt. Het werd uiteindelijk 0-5. Ook in Turijn weerden de Luxemburgers zich kranig. Daar werd het 4-1.

Het huidige seizoen verloopt nog niet al te best voor Jeunesse d’Esch. Het begon hartje zomer nog wel aardig, met een succesje in de voorrondes van de Europa League. Tobol Kostanay uit Kazachstan werd uitgeschakeld (0-0 en 1-1). In de tweede voorronde bleek de latere Standard-opponent Vitoria Guimaraes (0-1 en 0-4) een maatje te groot. In de competitie bungelt de ploeg in de middenmoot. Volgens president Jean Cazzaro beneden stand en dus kostten de povere prestaties trainer Nicolas Huysman in de winterstop de kop. De Fransman, vorig jaar nog in België actief bij Francs Borains, moest het veld ruimen ten faveure van de ervaren Noël Tosi (voormalig technisch directeur van Wydad Casablanca).

Omdat de tweede helft van het seizoen pas één wedstrijd onderweg is, heeft Jeunesse nog volop mogelijkheid de magere prestaties van voor de winterstop recht te trekken. Momenteel bezetten de wit-zwarten samen met Racing FC Union Luxembourg en US Hostert de gedeelde achtste plaats in de rangschikking. Concurrerende teams als US Mondorf, Etzella Ettelbrück en Victoria Rosport volgen echter op slechts twee puntjes afstand.

Jeunesse wist tot nu toe slechts vier van de veertien competitiewedstrijden te winnen. Tot overmaat van ramp werd de burenruzie tegen Fola in eigen stadion Op der Grenz met een smadelijke 0-3 verloren. Over twee weken staat de derby van Esch opnieuw op het programma. Een uitgelezen kans op revanche dus!