Terwijl West-Europa bekomt van een van de meest intense hittegolven van de laatste jaren, zijn de zestiende finales op het WK al onverbiddelijk gebleken voor het Europese voetbal.
Miljoenen Europeanen keken tijdens nachtelijke uren in te kleine, hittestresserende appartementen naar de laatste groepswedstrijden van het toernooi. Onderuitgezakte, met weinig stof omhulde lichamen staarden naar laptopschermen met Uruguay-Spanje, Panama-Engeland, Bosnië-Qatar; vervelende uren voetbal die aan de andere kant van de wereld werden gespeeld. ’s Nachts zochten Europeanen troost in het voetbal, omdat overdag mensen doodgingen van de hitte of verdronken in een kanaal.
De afgelopen week heeft aangetoond dat Europeanen niet opgemaakt zijn voor een veranderende wereld zonder in een banale lethargie te vervallen. Sociale media stroomden over van vervalste, apocalyptische weerberichten naast reels van moeders met tranen in hun ogen omdat hun plaatselijke elektrowinkel geen enkele ventilator meer op voorraad had. Dat kan de Europeaan als de beste: het einde van de beschaving aankondigen en zichzelf als eerste slachtoffer registreren.
En dan lijkt het voetbal ook nog uit de Europese vingers te glippen. Europeanen claimen weleens dat zij het voetbal hebben uitgevonden en dat hebben de Nederlanders en Duitsers in één nacht tijd op traumatische wijze ondervonden. Met behulp van het bemoeizieke van de VAR en het kneuterige van de strafschoppenreeks – twee typisch Europese, regelneukende uitvindingen – trokken Marokko en Paraguay het finaal over de streep. Au fond was het niveau van Nederland en Duitsland ook ondermaats. Zij betraden het veld zonder zorgen, alsof ze snel komaf gingen maken met elftallen van garagisten, schapenhoeders en kruidentelers. Ze waren vergeten dat ze tegen de nieuwe orde van het voetbal speelden. Hun aanspraak op ‘de bakermat van het voetbal’ was hun vliegticket naar de Oude Wereld.
En België? Een binnenstebuiten geplooid enigma. Het zijn altijd de grootste apenlanden die met alles wegkomen: een aanzwellend begrotingstekort, opstapelende dossiers van schendingen tegen rechten van migranten, de vroege uitschakeling op het WK. Premier, als u dit leest: druk op de knop. Niemand zal het u kwalijk nemen.